คนญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในชาติที่สร้างความก้าวหน้าในด้านเทคโนโลยีและสิ่งใหม่ๆให้กับสังคมนานาชาติมาตลอด ตั้งแต่สิ่งของเครื่องใช้ในบ้านไปจนถึงยานพาหนะทั้งรถและเครื่องบิน
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้คนญี่ปุ่นมีความสามารถในการก้าวหน้าและการพัฒนาสิ่งต่างๆนี้คือ “ลักษณะนิสัยและหลักปฎิบัติ” ที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวญี่ปุ่น
วันนี้ผมได้รวบรวมหลักปฎิบัติของคนญี่ปุ่นง่ายๆที่เราคนไทยควรเอาเป็นตัวอย่างและนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน ไม่เพียงแต่เพื่อพัฒนาตัวเองแต่สามารถส่งผลดีถึงความเป็นระเบียบในระดับสังคมและประเทศชาติได้ ถ้าเราทุกคนนำหลักปฎิบัติ 7 ข้อนี้ไปใช้ครับ
การทักทายและต้อนรับอย่างสุภาพ
ชาวญี่ปุ่นให้ความสำคัญแก่การพบกันครั้งแรกเสมอตั้งแต่การทักทาย ไม่ว่าจะเป็นการพบเจอกับผู้คนใหม่ๆครั้งแรกหรือกลุ่มคนที่รู้จักกันแล้ว คนญี่ปุ่นไม่เคยมองผ่านความสำคัญของการทักทายที่ทั้งสุภาพและมีการต้อนรับอย่างเป็นมิตร
เวลาคนญี่ปุ่นทำธุรกิจร่วมกันกับคู่ธุรกิจใหม่ คนญี่ปุ่นจะโค้งทักทายต่อลูกค้าอย่างให้ความเคารพและสุภาพที่สุด ต่อมาจะเชิญให้แขกนั่งลงก่อนที่ฝ่ายตัวเองจะนั่งพร้อมเสริฟชาหรือกาแฟ เวลาแลกนามบัตร คนญี่ปุ่นจะใช้สองมือรับและเมื่อรับนามบัตรจากอีกฝ่ายมาแล้ว ก็จะไม่เก็บใส่กระเป๋าทันที แต่จะใช้เวลาในการอ่านชื่อและตำแหน่งเพื่อให้เรียกได้ถูกต้อง พร้อมกับวางนามบัตรไว้ที่โต๊ะตลอดจนเสร็จการประชุมเพื่อให้อีกฝ่ายได้รู้สึกได้รับความเคารพและความใส่ใจตั้งแต่ชื่อและตำแหน่งครับ
รูปภาพจาก https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E5%90%8D%E5%88%BA%E4%BA%A4%E6%8F%9B_%E7%94%B7%E5%A5%B3_(7975343349).jpg
การทักทายและการต้อนรับเป็นสิ่งสำคัญในการสร้างความประทับใจครั้งแรกระหว่างบุคคล ชาวญี่ปุ่นเห็นสิ่งนี้เป็นกุญแจแห่งการสร้างมิตรภาพและความเชื่อใจที่ทุกคนปฎิบัติกันมาตั้งแต่เด็กๆครับ
การขอบคุณ
อีกหนึ่งความประทับใจที่น่าเอาเป็นตัวอย่างคือการแสดงการขอบคุณของคนญี่ปุ่น นอกจากจะมีการโค้งเคารพที่สุภาพแล้ว ชาวญี่ปุ่นยังนิยมใช้การจับมือเช็คแฮนด์เวลาแสดงความขอบคุณด้วย แต่สิ่งที่ต่างกับการจับมือแบบวัฒนธรรมตะวันตกคือชาวญี่ปุ่นจะมือขวาในการจับมือและใช้มือซ้ายประกบอีกข้างของอีกฝ่าย
เมื่อชาวญี่ปุ่นรู้สึกว่าได้รับความช่วยเหลือจากใครเป็นอย่างมาก นอกจากการโค้งเคารพแล้ว จะใช้การจับมือแบบสองมือพร้อมก้มศีรษะและกล่าวคำขอบคุณอย่างจริงใจ แล้วจะใช้เวลาในการจับมืออยู่ซักพักก่อนปล่อยมือออกแล้วโค้งเคารพอีกที
การใช้สองมือคือการขอบคุณด้วยมิตรภาพ ด้วยความอบอุ่นและความจริงใจกับสิ่งที่อีกฝ่ายได้ช่วยเป็นภาระให้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กหรือใหญ่ ชาวญี่ปุ่นก็ไม่เคยลืมที่จะพูดและแสดงการขอบคุณต่อกันและกันอย่างจริงใจ
รูปภาพจาก https://gentosha-go.com/articles/-/29284
การขอโทษ
รูปภาพจาก https://www.illust-box.jp/sozai/129756/
ความสุภาพที่น่ายกย่องของคนญี่ปุ่นอีกหนึ่งอย่างคือ การขอโทษ เมื่อมีการทำผิด คนญี่ปุ่นจะแสดงการขอโทษด้วยการก้มศีรษะและกล่าวขอโทษอย่างจริงใจแม้แต่เรื่องเล็กน้อย
การก้มขอโทษคล้ายกับการก้มทักทายแต่จะก้มศีรษะลงในองศาที่มากกว่าถึง 45 องศาแล้วค้างอยู่ประมาณ 3 วินาทีก่อนที่จะเงยศีรษะขึ้นมาในตำแหน่งเดิม ซึ่งหมายถึงการแสดงความสำนึกผิดอย่างสุภาพที่ทำให้อีกฝ่ายได้รับความไม่สะดวกจากสิ่งที่ทำผิดผลาดไป
เวลารถไฟของประเทศญี่ปุ่นมีการล้าช้าเกินเวลากำหนด แม้แต้ 1 นาที ก็จะมีประกาศขอโทษผู้โดยสารทันที เป็นการแสดงถึงความเคารพแก่เวลาอีกฝ่ายที่ต้องเสียไปด้วยความผิดพลาดของตนเอง
คนญี่ปุ่นถือการแสดงการขอโทษเป็นมารยาทที่สำคัญของทุกคน ไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ ทุกคนมีความรับผิดชอบในสิ่งที่ตนทำผิดและขอโทษอย่างซื่อสัตย์ครับ
ตรงเวลา
รูปภาพจาก https://pxhere.com/en/photo/919935
เวลาคือสิ่งสำคัญและมีค่าของทุกคน ไม่ว่าจะเป็นทางธุรกิจหรือส่วนตัว ชาวญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับเวลานัดหมายและมีความตรงต่อเวลามาก
สังเกตจากตารางรถไฟที่ประเทศญี่ปุ่นจะกำหนดชัดเจนถึงนาทีและจะออกตรงเวลาอยู่เสมอ ในกรณีที่มีการล่าช้าก็จะมีประกาศแจ้งให้ทราบล่วงหน้าและประกาศขอโทษ
กรณีมีการประชุมหรือนัดหมาย ชาวญี่ปุ่นจะไปถึงที่นัดหมายก่อนเวลาอย่างน้อย 5 นาทีเพื่อให้ได้เริ่มประชุมตรงเวลา
การมาสายถือเป็นการเสียมารยาทอย่างมาก คนญี่ปุ่นถือว่าคนที่มาสายไม่มีความเคารพต่อเวลาของผู้อื่นและขาดความรับผิดชอบ จะส่งผลให้ภาพลักษณ์ของคนนั้นเป็นไปในทางลบและขาดความเชื่อใจ ฉะนั้น เวลามีการนัดหมายกับคนญี่ปุ่นไม่ว่าจะเป็นส่วนตัวหรือทางธุรกิจ เราควรจะวางแผลนการเดินทางให้ดีเพื่อให้ถึงที่นัดหมายก่อนเวลาที่กำหนดครับ
ความสะอาด
พูดถึงเรื่องความสะอาดแล้วต้องยกนิ้วให้ชาวญี่ปุ่นเลย ไม่ว่าเราจะเดินทางไปที่ไหนในประเทศญี่ปุ่น แทบจะไม่มีโอกาสที่เราจะได้เห็นกองขยะข้างถนนเลย
สังเกตง่ายๆจากห้องน้ำทุกที่ แม้แต่ห้องน้ำสาธารณะก็มีการรักษาความสะอาดอยู่ตลอด ร้านอาหารและร้านค้าทุกแห่งก็จัดรักษาสถานที่อย่างสะอาดที่ทำให้ลูกค้ารู้สึกดีเวลาเข้ามาใช้บริการ
ชาวญี่ปุ่นมีวินัยในการรักษาความสะอาดและการจัดการขยะที่ยอดเยี่ยม ทั้งภาครัฐและประชาชนให้ความร่วมมือกันเป็นอย่างดีเพื่อความสะอาดของชุมชน ขยะทุกชนิดต้องมีการแยกให้ถูกต้องก่อนส่งทิ้งให้ทางเขตมาเก็บ ซึ่งเป็นผลมาจากการสร้างจิตสำนึกในเรื่องความสะอาดตั้งแต่เด็กๆโดยโรงเรียนทุกแห่งในญี่ปุ่นจะมีการจัดตารางเวรทำความสะอาดอย่างจริงจังเพื่อสอนให้นักเรียนมีความรับผิดชอบที่ถูกต้องตั้งแต่เล็กๆ
รูปภาพจาก https://www.chiba-tv.com/plus/detail/20190419519
ความสะอาดของชาวญี่ปุ่นขึ้นชื่อในระดับโลก สนามบินนานาชาติของประเทศญี่ปุ่นได้รับรางวัลสนามบินที่สะอาดที่สุดติดต่อกันมาหลายปีจาก Skytrax แม้แต่ในช่วงที่ไวรัส Covid-19 ระบาดหนักๆ สนามบินประเทศญี่ปุ่นก็ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติในเรื่องการฆ่าเชื่อและรักษาความสะอาดของสถานที่
อ่านเพิ่มเติม : 5 เหตุผล สนามบินนานาชาติญี่ปุ่นติด World’s best airport ทุกปี
ความเป็นระเบียบ
เราจะไม่เคยเห็นการแซงคิวกันเลยที่ประเทศญี่ปุ่น ระเบียบวินัยเป็นอีกหนึ่งสิ่งสำคัญที่อยู่คู่กับคนญี่ปุ่นมาตลอด
คนญี่ปุ่นต่อแถวกันอย่างเป็นระเบียบเวลาขึ้นรถไฟและไม่มีการแซงแถวกันเลย ที่โรงงานของบริษัทญี่ปุ่นจะมีการขีดเส้นบนพื้นเพื่อกำหนดไว้ว่าทางไหนทางเดิน ทางไหนเป็นเขตอุปกรณ์เครื่องจักรและทางไหนเป็นเขตควรระวังไว้อย่างเป็นระเบียบมาก
ชาวญี่ปุ่นยึดถือหลักปฎิบัติ 3S ที่ทางบริษัท Toyota ได้นำมาใช้ในการทำงานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น นั้นคือ Seiri Seiton Seiso ซึ่งมีความหมายว่า การจัดระเบียบ การจัดระบบและการจัดการความสะอาด แนวปฎิบัตินี้เป็นที่แผ่หลายในการทำงานของชาวญี่ปุ่นในหลายบริษัทที่มีการใช้หลักการนี้ในที่ทำงานให้มีระเบียบ เป็นระบบและมีความสะอาดเพื่อการทำงานที่ราบรื่นและดีขึ้นครับ
รูปภาพจาก https://smilehousekeeping.com/blog/archives/5329
ความรับผิดชอบ
รูปภาพจาก https://gakumado.mynavi.jp/style/articles/28976
สุดท้ายคือความรับผิดชอบที่ต้องยกให้คนญี่ปุ่นเลย เมื่อได้รับมอบหมายในภาระหน้าที่ใดๆ คนญี่ปุ่นจะมีความรับผิดชอบในสิ่งนั้นและจะทำให้ดีที่สุดในความสามารถที่ตนเองมี ไม่ว่าผลจะเป็นอย่างไรคนญี่ปุ่นจะไม่ลืมแสดงความรับผิดชอบ
เราจะเห็นข่าวอยู่บ่อยครั้งที่นายกรัฐมนตรีหรือประธานบริษัทใหญ่ๆของญี่ปุ่นออกมาประกาศลาออกจากตำแหน่งเนื่องจากไม่สามารถทำงานได้อย่างที่ทุกคนคาดหวังหรือตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ ชาวญี่ปุ่นให้ความสำคัญกับการมีความรับผิดชอบที่สูงมากกว่าชาติใดๆ เมื่อตัวเองทำผิดก็จะยอมรับผิด เมื่อสัญญารับงานใดๆก็จะทำให้เต็มที่
ความรับผิดชอบเป็นสิ่งสำคัญในการทำงานและการสร้างความเชื่อมั่นที่สร้างชื่อเสียงให้แก่ชาวญี่ปุ่นและผลิตภัณฑ์ของประเทศญี่ปุ่นมาตลอด เราจะเห็นได้ว่าเรามีความมั่นใจในสินค้าจากประเทศญี่ปุ่นมากกว่าจากประเทศอื่นๆ เพราะเรารู้ว่าเป็นสินค้าที่ผ่านการตรวจสอบภายใต้ความรับผิดชอบสูงของบริษัทญี่ปุ่นครับ
หลักปฎิบัติ 7 ข้อนี้เป็นสิ่งปกติที่ชาวญี่ปุ่นทุกคนยึดถือและปฎิบัติในชีวิตประจำวันกันอย่างต่อเนื่องจนเป็นลักษณะนิสัย ก่อให้เกิดเป็นมารยาททางสังคมและสืบทอดเป็นวัฒนธรรมต่อกันมา เราคนไทยมีพื้นฐานมารยาททางสังคมที่ดีอยู่แล้ว เมื่อเพิ่มหลักปฎิบัติ 7 ข้อนี้และให้ความสำคัญมากขึ้น แน่นอนจะทำให้สังคมไทยอยู่กันอย่างเป็นสุขและมีระเบียบมากขึ้นแน่นอนครับ
เวลาเราไปเที่ยวญี่ปุ่นครั้งหน้า ก็อย่าลืมลองปฎิบัติตามหลักนี้ให้เหมือนชาวญี่ปุ่นครับ เริ่มตั้งแต่การทักทายคนขับรถ การแสดงความขอบคุณต่อเจ้าหน้าที่ การตรงต่อเวลานัดหมายตามกำหนดการทัวร์ การต่อแถวขึ้นรถไฟ และที่สำคัญที่สุดคือการทิ้งขยะให้ถูกถังที่กำหนด
อ่านเพิ่มเติม : การทิ้งขยะของญี่ปุ่นได้ที่
